KỶ LUẬT, KỶ CƯƠNG VÀ TRÁCH NHIỆM CÔNG VỤ TRONG MÔ HÌNH CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG HAI CẤP

   Bộ máy có thể được sắp xếp tinh gọn, quy trình có thể được số hóa, nhưng cải cách chỉ thành công khi đội ngũ thực thi công vụ có năng lực, trách nhiệm và thái độ phục vụ đúng mực. Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đối với cán bộ cấp xã càng cao vì nhiều nhiệm vụ được thực hiện gần dân, trực tiếp và với tốc độ nhanh hơn

   Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 16/6/2025 tạo cơ sở pháp lý cho mô hình tổ chức chính quyền địa phương hiện nay. Nghị định số 150/2025/NĐ-CP quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và UBND xã, phường, đặc khu; văn bản này được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 370/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Sự thay đổi về tổ chức bộ máy kéo theo yêu cầu phải rà soát chức năng, nhiệm vụ, vị trí việc làm, cơ chế phối hợp và năng lực đội ngũ ở cấp xã.
   Trong bối cảnh đó, cải cách tổ chức bộ máy không chỉ là giảm đầu mối. Mục tiêu là phân định rõ việc, tránh bỏ sót nhiệm vụ, tránh chồng chéo, tăng khả năng xử lý tại cấp gần dân và bảo đảm công việc không bị gián đoạn khi mô hình thay đổi. Đối với xã Quỳnh An, mỗi nhiệm vụ phải có đầu mối chịu trách nhiệm, có cơ chế phối hợp giữa các phòng, bộ phận và có cách theo dõi tiến độ cụ thể.
   Chỉ thị số 23/CT-TTg về đẩy mạnh thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhấn mạnh trách nhiệm người đứng đầu và việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện. Kế hoạch số 138/KH-UBND của Hưng Yên cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra công vụ thường xuyên và đột xuất, tái kiểm tra việc khắc phục tồn tại, đồng thời nâng cao năng lực, kỹ năng thực thi công vụ của đội ngũ từ cấp tỉnh đến cấp xã.
Kỷ luật, kỷ cương không chỉ thể hiện ở giờ giấc làm việc. Nội dung quan trọng hơn là trách nhiệm đối với kết quả: hồ sơ được giao phải xử lý đúng thời hạn; văn bản phải trả lời đúng nội dung; việc phối hợp phải chủ động; hồ sơ có vướng mắc phải báo cáo kịp thời; không đùn đẩy trách nhiệm; không để người dân đi lại vì lỗi chủ quan của cơ quan. Mỗi cán bộ cần hiểu rõ “phần việc của mình” trong toàn bộ quy trình phục vụ.
   Cải cách hành chính đòi hỏi người đứng đầu không chỉ giao nhiệm vụ mà phải kiểm tra được tiến độ và chất lượng. Những chỉ số như tỷ lệ hồ sơ đúng hạn, tỷ lệ hồ sơ phải bổ sung, số hồ sơ quá hạn, mức độ sử dụng dịch vụ công trực tuyến, số phản ánh kiến nghị và thời gian xử lý phản ánh có thể giúp lãnh đạo nhận diện vấn đề sớm hơn.
Ngày 26/6/2026, UBND tỉnh Hưng Yên ban hành Quyết định số 27/2026/QĐ-UBND quy định đánh giá năng lực thực hiện các chỉ số cải cách nền hành chính tỉnh. Việc đánh giá ngày càng hướng đến trách nhiệm và kết quả thực chất của cơ quan, đơn vị, địa phương. Do đó, tại UBND xã Quỳnh An, công tác cải cách hành chính cần được phân công cụ thể đến từng bộ phận và gắn với việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.
   Khi hồ sơ, văn bản và hoạt động phối hợp chuyển lên môi trường số, cán bộ không thể làm việc hiệu quả nếu thiếu kỹ năng công nghệ. Năng lực số hiện nay không chỉ là biết sử dụng máy tính, mà bao gồm sử dụng hệ thống giải quyết thủ tục hành chính, ký số, xử lý văn bản điện tử, khai thác dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin, hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến và nhận biết các rủi ro khi xử lý dữ liệu.
   Tỉnh Hưng Yên đặt yêu cầu 100% cán bộ, công chức, viên chức được tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn theo quy định. Với xã Quỳnh An, việc bồi dưỡng cần gắn với công việc cụ thể: cán bộ tiếp nhận cần thành thạo hướng dẫn dịch vụ công; cán bộ chuyên môn cần biết khai thác và tái sử dụng dữ liệu; cán bộ lãnh đạo cần biết đọc báo cáo từ hệ thống và điều hành bằng dữ liệu. Học để dùng được ngay trong công việc là thước đo thiết thực nhất của đào tạo.
   Người dân thường đánh giá chính quyền qua cách ứng xử của người trực tiếp tiếp xúc với họ. Một lời giải thích rõ ràng, thái độ lắng nghe, cách xưng hô phù hợp, sự chủ động hỗ trợ và tinh thần chịu trách nhiệm có thể tạo ra niềm tin. Ngược lại, thái độ thờ ơ, nói khó hiểu, hướng dẫn thiếu thống nhất hoặc đùn đẩy sẽ làm giảm hiệu quả của mọi nỗ lực số hóa và cải cách quy trình.
   Vì vậy, UBND xã Quỳnh An cần xây dựng văn hóa công vụ trên ba nền tảng: đúng pháp luật, chuyên nghiệp trong nghiệp vụ và chuẩn mực trong phục vụ. Mỗi cán bộ, công chức cần coi việc giải quyết công việc của người dân là nhiệm vụ công vụ phải hoàn thành với chất lượng cao, không phải là sự “giúp đỡ” mang tính ban ơn. Chính quyền càng gần dân thì yêu cầu về thái độ, trách nhiệm và khả năng giải trình càng cao.
Cải cách tổ chức bộ máy và cải cách chế độ công vụ vì thế phải đi cùng nhau. Bộ máy tinh gọn chỉ phát huy hiệu quả khi mỗi vị trí được bố trí phù hợp, có năng lực thực hiện nhiệm vụ và được đánh giá bằng kết quả. Đội ngũ của UBND xã Quỳnh An chính là yếu tố quyết định biến các quy định về cải cách hành chính thành sự thay đổi mà Nhân dân có thể cảm nhận trong đời sống hằng ngày.